Chapitro XXXIV

Pinochio, pulsita aden la maro, devoresas da la fishi, do lu itere esas ligna pupeo; ma dum ke lu natas intence salvar su, lu glutesas da la terorigiva Sharko.

Pos ke la asno submersesas dum kinadek minuti, la kompristo dicis a su:

-Supozeble mea povra asno kripla ja esas tote mortinta. Me ektiros lu de la aquo por senpeligar lu e facar tamburo.

Lore lu tiris la kordo olqua ligesis a gambo di la asno; e lu tiris, e tiris, e tiris, til ke fine lu vidis en la aquo-surfaco... ka vi povas divinar quon lu vidis? Lu vidis, vice mortinta asno, vivanta pupeo qua movis su quale anguilo.

Lor observar la ligna pupeo, la povra kompristo kredis ke to esas sonjo, lu tante multe surprizesis ke lu restis senmova, kun lua boko apertita e la okuli exter lia orbiti. Kande la kompristo itere povis parolar, lu dicis, plorante e balbutante:

-Ed, ube esas la asno olquan me pulsis aden la maro ?

-Ta asno esas me ! -respondis la ridanta pupeo.

-Ka vu ?

-Me.

-Ha ! raskalo ! ka vu volas mokar me ?

-Ka mokar vu? Tote no, kara mastro; me ne mentias.

-Quale vu, qua esis asno ye un horo ante nun, en la aquo transformesis a ligna pupeo ?...

-Forsan la marala aquo efektigis la transformo. La maro esas mokema.

-Atencez, ne vu mokez me... ! Se me perdas mea pacienteso, lore vu ne esos tre kontenta.

-Bone, mastro, ka vu volas savar la tota vereso ? Desligez mea gambo e me naracos a vu mea historio.

La kurioza kompristo, qua volis konocar la vera historio, desligis la gambo di Pinochio, qua tale, tam libera kam fluganta ucelo, paroleskis:

-Savez ke me esis ligna pupeo quale me nun esas tala, ma me esis transformonta a puero quala la cetera pueri existanta en la mondo; ma pro me poke amis studiar e me fidis a la paroli da mala kompani, me eskapis mea hemo... e ye ula dio, kande me vekis me deskovris ke me transformesis ad asno kun lua granda oreli... e longa kaudo !... Quante granda shamo !... Ta shamo esas tante granda, kara mastro, ke me pregas a Santa Antonio ke vu nulatempe sufros olu... Onu duktis me a la asno-merkato e direktisto de cirko-kompanio kompris me por dresar me por la danso e por trairar granda ringi, ma ye ula nokto, dum spektaklo, me falis a la sulo e desfortunoze me divenis kripla. Lore la direktisto, qua ne savis quon agar kun kripla asno, decidis vendar me... e vu kompris me !

-Certe ! E me kompris vu po duadek centimi. Qua retrodonos a me mea duadek centimi?

-E por quo vu kompris me? Vu kompris me por senpeligar me e facar tamburo... tamburo !

-Certe !... E nun, ube me trovas altra pelo?

-Vu ne desesperez, mastro. Esas multa asni en ta mondo !

-Dicez a me, impertinenta raskalo, ka vu ja finis la naracado de vua historio ?

-No -respondis la pupeo-, me dicos du plusa paroli e me finos la naracado. Pos komprir me, vu duktis me a ta loko por ocidar me; ma pro kompatala sentimento, vu fine decidis ligar stono a mea kolo e jetar me a la fundo di la maro. Ta delikata sentimento tre multe honorizas vu, e meritas mea eterna gratitudo. Ma, kara mastro, vu omnon agis sen atencar Feino...

-Qua esas ta Feino ?

-Elu esas mea matro, qua esas quale la cetera bona matri, qui multe amas lia filii e sorgas li, ed en omna desfacilaji eli kun amo helpas li, malgre ke ula pueri, pro lia malicaji e mala konduto, meritus abandonesor, e tale li devus helpar su. Me dicas ke la bona Feino, kande elu deskovris ke me esis drononta, sendis a me enorma trupo de fishi qui supozis ke me esis mortinta asno, do li devoreskis me. E quanta morduri ! Me nulatempe supozis ke la fishi esas plu glutema kam la pueri ! Fisho devoris mea oreli, altra fisho devoris mea muzelo, altri devoris mea kolo, la krino, la pelo di la gambi e di la dorso... e tre afabla fisho mikra devoris mea kaudo !

-De nun -dicis la hororigita kompristo- me juras ne plus manjar peskito ! Me tote ne prizus manjeskar salmono o fritita merlucho e trovar en olu kaudon di asno !

-Me opinionas same kam vu -dicis la ridanta pupeo-. Pluse, vu savez ke kande la fishi manjis omna mea asnala shelo olqua parkovris me, li evidente deskovris la kerno... to esas, la ligno, nam vu povas observar ke me esas ek ligno tre harda. Lor la unesma morduri a la ligno la fishi rapide savis ke la harda ligno ne esas apta nutrivajo por li, e do la fishi abandonis ta nemanjebla lignajo sen turnar su a me por gratitudar to quon li antee manjabis... E yen pro quo kande vu tiris la kordo vu trovis pupeo vivanta vice mortinta asno.

-Ma ya mokas vua historio ! -klamis la iracigita kompristo-. Me nur savas ke me spensis duadek centimi intence komprar vu e me volas ke onu retrodonez a me la pekunio. ka vu savas quale me agos? Me retroduktos vu a la merkato e me vendos vu kom sika ligno por brulesor en herdo.

-Do, vendez me; to ne jenas me -dicis Pinochio, qua dume per salto lansis su a la maro.

E Pinochio joyoze nateskis por forirar la rivo, e dum la natado lu klamis a la kompristo:

-Adio, mastro; se vu bezonas pelo por facar tamburo lore vu memorez me.

E Pinochio rideskis ma ne cesis la natado; pos kelka minuti lu turnis su a la rivo e klamis maxim laute:

-Adio, mastro; se vu bezonas kelka sika ligno lore vu memorez me.

En la tempo de klozar e desklozar la okuli, Pinochio foriris la rivo tante multe ke lu esis preske nevidebla, nur onu povis observar mikra punto nigra en la surfaco di la maro, qua ulafoye saltis a la aero, quale delfino ludema.

Dum la natado, Pinochio vidis meze la maro rokon granda di qua aspekto esas ta di blanka marmoro. Sur la somito di la roko esis bela kapro qua dolce bramis. La kapro gestadis por savigar da Pinochio ke lu proximigeskez su a la roko.

Esis tre singulara ke la pilaro di la kapro, vice blanka o nigra o blanka e nigra, esis blua, ma ta blua koloro memorigis da Pinochio la blua koloro di la hararo di la belega puerino.

Vi povas imagimar quante forte e rapide pulsis la kordio di Pinochio ! Kun rinovigita forco ed energio, lu nateskis a la roko; kande lu esis arivonta a la roko, kapo di monstro kun boko tote apertita tam granda kam groto e kun tri denti-serii pavorigiva mem desegnita surpapere, ekiris la maro-surfaco ed iris a lu.

Ka vi savas qua esis ta marala monstro?

La monstro esis la enorma Sharko quan vi bone konocas pro ke plurafoye onu parolis pri lu en ta rakonto. Pro lua malignaji e lua nesaturebla hungro surnomizesis per la frazo: "La Atila a fishi ed a peskisti"

Vi imaginez la terorigata Pinochio lor vidir ta monstro. Lu intencis eskapar Sharko, zigzagar, fugar... ma ta enorma boko tote apertita iris a lu tam rapide kam flecho.

-Natez maxim rapide ! -klamis bramante la bela kapro a Pinochio.

E Pinochio natadis tote desesperita, per lua brakii, per lua pektoro, per lua gambi e per lua pedi.

-Natez plu rapide, Pinochio, la monstro proximeskas a vu !...

E Pinochio, kun rinovigita forco, natis plu rapide kam antee.

-Atencez, Pinochio !... La monstro preske kaptas vu !... Apud vu !... Apud vu !... Voluntez, hastigar la natado o vu devoresos !...

E Pinochio natis hastoze, plu rapide kam antee, adavane, adavane, quale kuglo di fusilo. Lu ja esis proxim la roko, e la mikra kapro, inklinita a la maro, extensis lua mikra avana gambo intence helpar Pinochio ekirar la aquo !

Ma tarde ! La monstro aspiris aquo e kune la natanta Pinochio, tante violente e gluteme ke lor la eniro de Pinochio en la monstro, ilua kapo frapesis tante forte ke la pupeo esvanis su dum horo-quarimo.

Kande lu vekis, lu ne bone memoris la lando quan lu habitas. En la cirkumaji di Pinochio la obskureso esis tante nigra ke irgu povus pensar ke Pinochio enirabis kalmaro plena de inko. Atence lu intencis askoltar ulo, ma lu nur audis la bruiso da interruptita vento qua shokis sur lua vizajo. Lu ne savis ube esis la origino di la vento, ma pose lu komprenis ke ta vento venis de la pulmoni di la monstro. Vi omna devas savar ke Sharko esis astmika, do lua respirado esis quale ventego.

Pinochio intencis kelke kurajigar su, ma kande lu verifikis ke lu esis enkarcerigita en la korpo di monstro, lu ploreskis e krieskis, e dum la plorado lu klamis:

-Sokurso ! Sokurso ! Quanta desfeliceso ! Kad ulu venos helpar me ?

-Quan vu volas ke salvez vu, desfelica puero ? -en la obskureso dicis voceto debila, tam debila kam soni de gitaro mikonstruktita.

-Qua parolas tale ? -questionis Pinochio, senmovigita da la pavoro.

-Me ! Me esas povra atuno, qua glutesis da Sharko samatempe kam vu. E vu, quala fisho esas vu?

-Me tote ne relatas kun fishi. Me esas pupeo.

-Lore, se vu ne esas fisho, pro quo vu permisis Sharko glutar vu ?

-Me ne permisis glutesar, ma Sharko glutis me ! E nun, quon ni povas agar hike en la obskureso?

-Rezignar e vartar til ke Sharko digestos ni.

-Ma me ne volas digestesor ! -klamis Pinochio qua itere ploreskis.

-Anke ne me volas digestesor -dicis la atuno-, ma me esas kelke filozofo do me konsolacas me pro ke, por atuno, esas preferinda mortar en la aquo kam en oleo...

-Stultaji ! -klamis Pinochio.

-To esas simple mea opiniono -dicis la atuno-, ed omna opiniono esas respektinda !

-Bone..., me volas forirar... me volas eskapar...

-Eskapez de Sharko, se vu povas !...

-Ka ta monstro esas tre granda ? -questionis Pinochio.

-Lu esas longa de plu kam un kilometro, sen mezurir lua kaudo.

Dum ke li interparolis en la tota obskureso, Pinochio vidis tre fora klareso.

-Quo esas ta fora mikra lumo ? -dicis Pinochio.

-Forsan esas kompano qua anke vartas digestesor da Sharko !...

-Me iras renkontrar lu. Ka lu povas esar olda fisho olqua dicos a me quale eskapar ?

-Maxim kordiale ton me volas, kara pupeo.

-Adio, atuno !

-Adio, pupeo. Bona chanco !

-Ube ni itere renkontros ?...

-Nulu savas... me preferas ne pensar pri to !