Chapitro XIX

Ulu furtas la ora moneto-peci di Pinochio, e do lu punisesas ye karcero dum quar monati.

Kande Pinochio retroiris a la urbo lu konteskis la minuti unope, e kande lu supozis ke pasabas duadek minuti lore lu marcheskis a la Mirakli-agro. Dum la marchado lua kordio tre forte pulsis, tik, tok, tik, tok, quale pendulo-horlojo aceleranta. Dume lu pensis:

-...e se vice mil moneto-peci, de la branchi di la arboro pendas duamil ? ...e se vice duamil esas kinamil ? ...e se vice kinamil esas centamil ? Ho ! me divenus siniorulo ! ...me proprietus belega palaco, mil ligna kavali e mil stabli por ibe povar ludar, kelero kontenanta delikata liquori e tabularo plena de marmelado-poti, torti, dolca pano, mandelo-galeti e kremo-dolcaji.

Distraktita da ta fantaziaji, lu ja esis proxim la Mirakli-agro e lu haltis lua marchado por vidar en olu arboro de qua branchi pendas moneto-peci, ma lu vidis nula arboro. Lu marchis cent pazi a la agro, ma nula arboro videblesas; lu eniris la agro... e lu iris a la loko ube lu enterigis lua moneto-peci, ma nula arboro esis ibe. Lore lu penseskis pri to, ed obliviante la reguli pri la edukeso lu ektiris lua manuo de lua posho e grateskis lua kapo.

Ye ta instanto arivis a lua oreli granda rido; lore lu turnis lua kapo ad arboro e vidis granda papagayo perchanta qua per sua beko arachis lausi de lua poka plumi.

-Pro quo vu ridas ? -questionis Pinochio kelke iracigita.

-Me ridas pro ke la lausi-arachado sub mea ali ridigas me.

La pupeo nulon respondis. Lu iris a la kanaleto, e plenigis sua shuo de aquo ed itere irigacis la tero olqua parkovris la moneto-peci. Itere granda rido, plu impertinenta kam la antea, arivis a lua oreli en la silencoza agro.

-He, grosiera papagayo ! -klamis iracigita Pinochio-. Kad onu povas savar, ne-edukita papagayo, pro quo vu ridas ?

-Me mokas la stulti qui kredas absurda mentiaji e do permisas trompesar da ti qui esas plu inteligenta kam li.

-Ka vu parolas pri me ?

-Evidente yes, povra Pinochio, pri vu, qua esas tante naiva ke vu kredas ke onu povas enterigar pekunio e pose rekoltar moneto-peci, quale onu facas pri fazeoli e teropomi. Anke lon me kredis e nun me sufras pro ta eroro. Hodie (tro tarde !) me konvinkesas pri ke por ganar pekunio onu devas savar ganar olu per manuala laboro ed inteligenteso.

-Ton me ne komprenas -dicis la pupeo, qua tremeskis pro timo-.

-Esez pacienta ! Me plu bone ton explikos -dicis la papagayo-. Me savigas da vu ke dum ke vu esis en la urbo, Foxo e Kato retrovenis a ta agro, ekterigis la ora moneto-peci e pose li fugis tam rapide kam vento. Qua nun povus kaptar li ?

Pinochio, kun lua boko tote apertita, ne kredis la vorti da la papagayo, do lu exkaveskis per lua manui ed ungli la jus irigacita tereno. Lu exkavis truo tante granda ke onu povus entruigar palieyo; ma la moneto-peci ne esis ibe.

Lore, tote desesperita, kuranta Pinochio retroiris a la urbo, direte a tribunalo intence koram judiciisto denuncar la pekunio-furto da la raskalachi Foxo e Kato.

La judiciisto esis olda simio di la raso di la gorili, respektinda pro lua evo, blanka barbi, e precipue pro lua senlensa ora binokli quin lu mustas uzar depos plura yari pro okulala maladeso.

Pinochio, koram la judiciisto, explikis detaloze quale eventis la furto, la prenomi, nomi ed aspekto di la furtisti e fine lu demandis judicio.

La benigna judiciisto askoltis atence la naracado da Pinochio, olqua tre multe emocigis lu. Kande la pupeo finis lua naracado lore la judiciisto sonigis klosheto per lua manuo.

Nemediate arivis du granda hundi vestizita kom jendarmi. Lore la judiciisto extensis manuo a Pinochio e dicis a la jendarmi:

-Ulu furtis quar ora moneto-peci di ta povra pupeo ; do nemediate arestez ed enkarcerigez lu.

La pupeo, surprizita da ta verdikto, intencis protestar a la judiciisto, ma por evitar neutila tempo-disipo la hundi kovris la boko di Pinochio ed enkarcerigis lu.

Dum quar longa monati lu esis en karcero, e dum plusa monati lu esus en karcero se hazardo ne helpus lu. Savez ke la yuna Imperiestro qua regnis la urbo "Kaptas-stulti" vinkis milito kontre lua enemiki, do lu imperis solene celebrar granda festi publika, ilumino, lumiziva fuzei, kavali-kuradi, bicikli-kuradi, e por montrar lua klementeso lu imperis ekkarcerigar omna raskali.

-Se omni ekiras la karcero, lore anke me volas ekirar olu -dicis Pinochio a la karceristo-.

-Vu no -respondis la karceristo-, pro ke vu ne esas raskalo.

-Regretinde -dicis Pinochio- anke me esas raskalo.

-Takaze vu esas tote certa -dicis la karceristo, qua respektoze desmetis lua boneto, salutis lu, apertis la pordi di la karcero e permisis lua ekiro.